تبلیغات
ایها السالکین - درس اخلاق[جلسه ی پنجم]
قال رسول الله(ص):همانا من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده ام.

بسم الله الرحمن الرحیم


در جلسات قبل اشاره شد كه به ربی كه از راه فطرت می‌رسیم، توصیفی است كه خدا آن

را قبول فرموده و غیر آن را كه از تخیلات سرچشمه می‌گیرد، تنزیه فرموده و قابل قبول نیست.

حال ببینیم خداوند چگونه در قرآن با زبان فطرت صحبت می‌كند. طوری كه هر انسانی درهر شرایطی باشد، اگر بنای بر تربیت فطری داشته باشد، در هر كدام از این‌ها (این راهها)

به زودی به فطرت خواهد رسید. مگر اینكه لجاجت كند و كار به جایی برسد كه بسوزد و

زغال بشود و هیچ گونه ...

اما اگر بخواهد راههایی كه قرآن نشان می‌دهد بسیار سهل و آسان است.

یكی از راهها همان است كه جلسه قبل گفتیم؛ گناهان خودمان را شروع به محاسبه و آن‌ها

را ترك كنیم و عملاً [تغییر را] احساس خواهیم كرد. حتی اگر عقیده‌ای هم به این‌ها (خدا و قرآن و گناه و ...) نداریم و این عقیده در ما ریشه ندوانیده و در انباری از شك مانده‌ایم،

خدا باز هم راه را باز گذاشته. عقل را كه قبول داریم.

  همان چیز ها را که عقل،اجازه انجام نمی‌دهد، كنار گذاریم و اگر [قبلاً] بوده جبران كنیم؛خود به خود شبهات رفع می‌شود.
یك سری كارها را تمام وجودمان فریاد می‌كشد و باور دارد. همین‌ها را چنگ بزنیم. اگر این شبهات به ما فرصت نمی‌دهد به همان یقینیات كه باور داریم عمل كنیم. هر روز یك ربع ساعت خلوت كنیم و این یقینیات را كشف كنیم. به عنوان مثال:

·   این عالم بود و من در این عالم نبودم. عدم بودن من در این عالم، یك چیز یقینی است. یعنی چه من عدم بودم؟ الآن اگر یك مو و ناخن، كم بشود من تحمل نمی‌كنم. چگونه كل موجودیت من عدم بوده است؟ در این فرو بروم و فكر بكنم. و بعد فكر كنم كه هستم. در این هم كه شكی نیست. مگر هستم چیز كمی است؟

شما را امواجی است كه از انسان به عالم و از عالم به انسان ارتباط می‌دهند (امواج كه فقط نور و صوت نیست).

انسان كمی در این فرو برود كه چه می‌فهمد. یقین دیگر اینكه این عدم، چگونه هستی اینگونه شده؟ پس از عدم، حركتی به سوی هست شده است. آن باز منم. چطور شد كه این حركت كننده من بودم اما خودم سر در نمی‌آوردم؛ در كجا بودم؟ چگونه حركت كردم؟ الآن هم حركت می‌كنم، در عین حال هم هیج احساسی از آن ندارم.

نورانیت [در اثر ترك گناه و ...] و تفكر باهم اثر می‌كنند. اگر نورانیت نباشد، هیچ اثری نمی‌آید و در آخر هم ول می‌كنی كه این حرف‌ها یعنی چه؟! زمینه نورانیت اگر باشد، تفكر در یكی از واقعیات و یقینات، سرنوشت انسان را عوض می‌كند. این یقینیات كه گفته می‌شود، به عنوان مثال است و خیلی از یقینات دیگر هم این چنین است. 

·    تفكر در تذكراتی كه قرآن ما را به آن‌ها توجه می‌دهد. قرآن در این مطالب فطری، طوری صحبت فرموده كه چه بی‌سواد و چه عالم، چه كودك و چه بزرگ، چه زن و چه مرد و ... در هر نقطه از این جغرافیای عالم باشد، اگر مختصراً سالم و سلامت بوده باشد،خیلی چیزها می‌آموزد. یكی از این تذكرات قرآن را به عنوان نمونه ذكر می‌كنیم: مثلاً موضوع خواب و عالم رؤیا، چیزی است كه هیچ انسانی نمی‌تواند بگوید من از این سر در نمی‌آورم و بگوید این یك چیز عادی است و كنار بگذارد. هر كسی توجه عمیق به این واقعیت بكند، خیلی چیزها می‌فهمد. احتیاجی به كلاس یا تابلو نیست. خودش از درون خودش و با زبان فطرت، به خیلی از حقایق، راه پیدا می‌كند. قرآن فقط توجه را می‌دهد. بقیه بستگی به تلاش انسان دارد. خداوند در سوره «روم» آیه «23» می‌فرماید وَ مِنْ آیاتِهِ مَنامُكُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ وَ ابْتِغاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ فِی ذلِكَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَسْمَعُونَ». خداوند در این آیه، خواب را یكی از آیات خدا معرفی می‌كند؛ آن هم خیلی صریح و روشن. «وَ ابْتِغاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهِ» [و تاخر آن بر «مَنامُكُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ»] اشاره به این دارد كه بعد از خواب، انسان سر حال می‌شود. قبل از خواب نیرویش داشت به صفر می‌رسید. اگر دو سه روز بی‌خوابی را ادامه می‌داد، دیگر توان تكان خوردن برای یك جرعه آب خوردن هم نداشت. در خواب، چه می‌شود كه من قدرت پیدا می‌كنم؟ «البته در آن، البته نشانه‌هایی است برای قومی كه حق شنو هستند»

هر كس بنشیند و بگوید: ما یك سری انرژی‌هایی را از این عالم طبیعت (با خوردن) به دست می‌آوریم. مثلاً فردی ضعف كرده، عسل می‌خورد، میوه می‌خورد و ... انرژی به دست می‌آورد و كار می‌كند. این‌ها انرژی‌هایی است كه انسان به دست می‌آورد و خودش هم می‌فهمد كه منبع آن انرژی از كجا بود.

اما یك انرژی دیگر است كه این انرژی‌‌های مادی هم در حكومت آن كاربرد دارند. آن انرژی خاصی است كه از كباب و عسل در‌نمی‌آید. تمام انرژی این گوشت و عسل و ... همه آن‌ها، در زیر حكومت یك نیروی دیگری است كه انسان، وقتی بی‌خواب بشود و آن انرژی كنار برود، آن انرژی‌ها كارساز نیست. كسی كه 10 روز بی‌خواب مانده، هر چیز هم كه به او بدهی، دیگر معده او با كیسه فرق نمی‌كند و نمی‌تواند آن را هضم كند. چشم با همه انرژی كه دارد، دیگر نمی‌بیند، گوش نمی‌تواند بشنود و دست نمی‌تواند كار كند. همه این انرژی‌ها در زیر فرمان اوست. در خواب وقتی می‌رویم، ما را كجا می‌برند و این انرژی را در كجا تزریق می‌كنند؟! چه كسی تزریق كرد؟ كی مرا از این بدن بردند و كی مرا داخل كردند.

«وَ ابْتِغاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهِ» هم اشاره به این دارد كه بعد از برگشت روح، همه چیز به كار می‌افتد. وقتی به آشپزخانه می‌روم، خودم می‌فهمم كه این انرژی به دست آمده از كجا و چگونه بوده؛ اما این را هیچ نمی‌فهمم. در حالیكه من بودم و این تغییرات روی من انجام شد. این مطالب، علمی به آن معنای ذهن گرایی نیست و استاد مخصوص نمی‌خواهد. خود فطرت از خودش می‌پرسد و خودش دنبال جواب آن است و خودش می‌فهمد كه بسوی نقطه‌ای كشیده می‌شود و آن اینكه من هیچم. آن منی كه داشتم و این عالم را پر كرده بود، هیچ می‌شود. [درك این مطالب] به قشر و جنس و سن خاصی احتیاج ندارد.

 هر كه نورانیت عقلش بیشتر می‌درخشد، همان مقدار به آن نقطه می‌كشد كه من هیچم و فقط نمودی دارم. هر چه به

این حقیقت از درون نزدیك می‌شود، آنگاه آمادگی پیدا می‌كند برای درك یك سری معارف نورانی كه از راه ذهن نیستند. و [در این صورت فطرت] را در درون خود حس می‌كنند.

اینكه این خواب دست من نیست، این را تمام فطرت می‌تواند بفهمد و احتیاج به سن و سواد و جنس و ... ندارد.

[با خود می‌گوید:] راستی خواب در اختیار من نیست و هیچ انسانی این قدرت را ندارد. قویترین امپراتورها هم نمی‌توانند با لشكر خودشان حتی اگر همه را بسیج كنند 10 روز نخوابند و لشكر بتواند 10 روز در این عالم نگه دارد.

قویترین روانشناسان هم نمی‌توانند خود را در این عالم نگه دارند. فرد روی صندلی می‌نشیند و تمام تلاش خود را در این جهت می‌كند. اما ناگهان به هوش می‌آید و می‌بیند كه كله‌اش كبود شده و درد هم می‌كند. چه شده است؟ آری او را از این عالم برده‌انهد و ناگهان از صندلی به زمین افتاده و سرش هم كبود شده؛ اما خودش هم چیزی نفهمیده و وقتی به این عالم آوردند، تازه می‌فهمد كه چه اتفاقی افتاده و درد را هم تازه الآن احساس می‌كند. چرا این رفتن و برگشتن را من خودم نفهمیدم؟!

كدام دانشمند است كه بگوید این در شأن ما نیست. برعكس این چیزی است كه اصلاً نمی‌تواند برسد؛ چه برسد به اینكه بگوید پیش پا افتاده است. از این جهت كه من انسان، با همه توان و قدرت، در برابر اینكه مرا از اینجا به عالمی بردند و صفر شدم، در فهمیدن این معنی از بیسوادترین تا باسوادترین فرد، همه یكسان هستیم. بقیه همه فضل است. آنچه ضرورت دارد، فهم این معنی است كه وقتی رفتم، همه دستگاهها خاموش بودند و حالا در یك آن، همه دستگاهها  به كار می‌افتد.

فرد در اتاقی نشسته است و بعد از خستگی كار روزانه وارد منزل شده و غذایی را روی اجاق گذاشته تا آماده شود. در این حین، ناگهان خوابش می‌برد. غذا می‌سوزد و آنقدر دود می‌كند كه همسایه‌ها از بو و دود آن متوجه می‌شوند و زنگ در خانه او را می‌زنند؛ اما او نه می‌شنود و نه بوی سوختگی را حس می‌كند. تا اینكه از بالای دیوار می‌آیند و می‌بینند كه بله آقا خوابیده است. همه اعضای آن فرد هم كه سالم است. این چه بود كه همه اعضا ناگهان صفر شد و در یك لحظه دوباره همه به حركت افتاد؟!

چرا این تحول بزرگ را كه من نیست شدم و بعد از 10 ساعت ناگهان هست شدم، خودم نفهمیدم؟ چون فطرت خاموش شده است. فطرت اگر گرد و غبارش كنار برود، انسان را به وحشت می‌اندازد. این مأمور كی هست كه این مهارت فوق‌العاده را دارد؟ (یك راننده اگر در شروع حركت ماشین و انتقال قدرت موتور به ماشین و چرخها، دقت كافی در تنظیم صفحه كلاج نكند، تمام ماشین می‌لرزد. اما اگر راننده ماهری باشد طوری این اتصال قدرت موتور به چرخ‌ها را انجام می‌دهد كه سرنشین حتی نمی‌فهمد ماشین كی به حركت افتاده است.) این مأمور آنقدر قوی و ماهر است كه طوری اتصال موتور محرك انسان را به بدنش انجام می‌دهد، كه من نمی‌فهمم. حركت روح كه قوه محرك همه ما همین است، آن مأمور با چه مهارتی تنظیم می‌كند كه حتی لحظه آمدن را هم در رختخواب متوجه نمی‌شوم. بردن و آوردن من دست قدرتی است و خودم اختیار آن را هم ندارم. پس به چه چیز پز می‌دهم؟! من آنقدر ضعیفم كه حتی از درك آن نیرو كه مرا می‌برد و می‌آورد عاجزم. اگر فطرت یك مقدار پاك شد، بیشتر می‌فهمد. این یك آیه است: «از آیه‌های خدا خواب شما در شب و روز.»

در یك آیه دیگر: زندگی در خواب را بیان می‌كند، همچنانكه حضرت ابراهیم به حضرت اسماعیل فرمود: من در خواب دیدم كه تو را سر می‌برم. یا خواب حضرت یوسف یا خواب پادشاه مصر یا خواب اصحاب كهف. (اینها فقط مواردی است كه فقط اشاره می‌شود برای مطالعه.)

زندگی در عالم رؤیا كه این همه بیانات صریح و روشنی در قرآن دارد، می‌خواهد چه چیزی را در ما بیدار كند و چه معارفی را به ما بازگرداند؟ ما همیشه چیزهای بی‌ارزش را می‌گوییم: "ولش كن خواب است." پس چرا قرآن این همه در این مورد صحبت می‌كند؟

خواب از آن فطریاتی است كه انسان را خیلی سریع می‌تواند به حقایق معاد و توحید و ذلت خودش برساند. تفكر در همان رؤیا، حقایق زیادی در آن هست (توضیح در جلسه بعد). یا زندگی در عالم دیگر، منهای این بدن مادی كه سوار بدن دیگر می‌شود. زندگی آنجا نسبت به زندگی اینجا نه تنها ضعیف‌تر نیست، بلكه بسیار قوی‌تر هم هست.

در تفاسیر روایتی در مورد خواب دیدن است كه نشان می‌دهد كه در دوران‌های اولیه خلقت و انسان‌های اولیه، اصلاً چیزی به نام خواب دیدن نداشتند و در زمان پیامبری، وقتی قومش معاد را انكار می‌كرد، خدا در شبی با فضل و رحمت خود اجازه داد تا خواب ببینند. صبح همه بیدار شدند و به یكدیگر نقل می‌كردند و برایشان بسیار عجیب بود؛ حالا برای ما عادی شده است. پس برای آن قوم از سوی این پیامبر الهی خطاب شد كه این حجتی از سوی خداست كه اثبات كند معاد را و اینكه روح بدن را ول می‌كند؛ اما از بین نمی‌رود و در عالم دیگر می‌رود و زندگی می‌كند. (1)

هر انسانی این را می‌تواند بفهمد. كافیست ذره ناچیزی فطرت را به كار برد. اگر نتوانست همان عقل را به كار آورد.

[تفكر كند كه] بدن، زیر قبرستان عالم رؤیا رفت (زیر لحاف) در آن حال، بدن تخته شد. پس آن نظام چه بود كه در آن بدن این همه زندگی كردم و آنچنان اثرش قوی بود كه الآن دو سه روز كه از آنجا آمده‌ام، هنوز آن عالم برایم لذت بخش بوده و می‌خواهم دوباره باشد. اما مگر دست من است؟

اگر نبود و چیزی اتفاق نیفتاده پس چرا در این عالم با آن خاطرات زندگی می‌كنم؟ حتما یك چیزی بود دیگر. منتها مراتب هستی فرق می‌كند. هر چه فطرت نورانی‌تر باشد، مباحث فطری قرآن را كه هر انسانی می‌تواند بفهمد و فهم آن هم عمیق و ریشه‌دار است. و درست می‌زند به هدف كه: من هیچم و قدرتی بر من حكومت دارد و آنچنان ذلیلم كه آن قدرت را هم نمی‌توانم بفهمم (مثل فرزندی كه در آغوش مادر است و به تربیت خود علم ندارد. البته یك احساس ضعیف دارد). و من چگونه از آن نیرو غافلم و خودم را همه چیز می‌‌‌دانم؟! مثل بچه‌ای كه با همه جهل و نادانی، حاضر نیست تحت تربیت مادر قرار بگیرد و می‌زند همه چیز را خراب می‌كند!

 

 



پاورقی:

(1)     عَنْ أَبِی الْحَسَنِ علیه السلام قَالَ: إِنَّ الْأَحْلَامَ لَمْ تَكُنْ فِیمَا مَضَى فِی أَوَّلِ الْخَلْقِ وَ إِنَّمَا حَدَثَتْ. فَقُلْتُ وَ مَا الْعِلَّةُ فِی ذَلِك؟ فَقَالَ علیه السلام: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ ذِكْرُهُ بَعَثَ رَسُولًا إِلَى أَهْلِ زَمَانِهِ فَدَعَاهُمْ إِلَى عِبَادَةِ اللَّهِ وَ طَاعَتِهِ، فَقَالُوا: إِنْ فَعَلْنَا ذَلِكَ فَمَا لَنَا؟ فَوَ اللَّهِ مَا أَنْتَ بِأَكْثَرِنَا مَالًا وَ لَا بِأَعَزِّنَا عَشِیرَةً. فَقَالَ علیه السلام: إِنْ أَطَعْتُمُونِی أَدْخَلَكُمُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ إِنْ عَصَیْتُمُونِی أَدْخَلَكُمُ اللَّهُ النَّارَ. فَقَالُوا وَ مَا الْجَنَّةُ وَ النَّارُ؟ فَوَصَفَ لَهُمْ ذَلِكَ. فَقَالُوا مَتَى نَصِیرُ إِلَى ذَلِكَ؟ فَقَالَ إِذَا مِتُّمْ. فَقَالُوا لَقَدْ رَأَیْنَا أَمْوَاتَنَا صَارُوا عِظَاماً وَ رُفَاتاً؛ فَازْدَادُوا لَهُ تَكْذِیباً وَ بِهِ اسْتِخْفَافاً. فَأَحْدَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِمُ الْأَحْلَامَ فَأَتَوْهُ فَأَخْبَرُوهُ بِمَا رَأَوْا وَ مَا أَنْكَرُوا مِنْ ذَلِكَ. فَقَالَ علیه السلام: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَرَادَ أَنْ یَحْتَجَّ عَلَیْكُمْ بِهَذَا؛ هَكَذَا تَكُونُ أَرْوَاحُكُمْ إِذَا مِتُّمْ وَ إِنْ بُلِیَتْ أَبْدَانُكُمْ. تَصِیرُ الْأَرْوَاحُ إِلَى عِقَابٍ حَتَّى تُبْعَثَ الْأَبْدَانُ. (الكافی جلد 8 - صفحه90- حدیث الأحلام و الحجة على أهل ذلك الزمان، همچنین کتاب وافی جلد 25 صفحه 640 و 641 از طبع جدید)


ترجمه: امام علی علیه السلام می‌فرماید: همانا خوابها در گذشته و در ابتدای خلقت نبودند و بعداً بوجود آمدند. پس (راوی می‌گوید) گفتم: علت این امر چه بوده است؟ امام علی علیه السلام فرمود: همانا خداوند عزوجل پیامبری را به سوی اهل زمانش برانگیخت. پس او آنها را به عبادت خداوند و طاعت او فراخواند. قوم او گفتند: اگر ما این کار (عبادت و طاعت الهی) را انجام دهیم به ما چه می‌رسد؟ به خدا که تو نه مالت از ما بیشتر است و نه عزت قبیله ات (تا بر این اساس ما از تو اطاعت کنیم). پس آن پیامبرفرمود: اگر مرا اطاعت کنید، خداوند شما را وارد بهشت می‌کند و اگر مرا عصیان کنید، خدا شما را داخل در آتش (جهنم) می‌کند. قوم او گفتند: بهشت و جهنم چیست؟ پیامبر، آن را برایشان توصیف کرد. قومش گفتند: کِی به آنجا می‌رویم؟ فرمود: زمانیکه بمیرید. آنها گفتند: بی تردید ما مردگانمان را دیدیم که استخوان و خاک شدند؛ سپس بر تکذیب و خوار شمردن آن پیامبر افزودند. آنگاه خداوند عزوجل در میانشان خواب را بوجود آورد. پس نزد پیامبرشان آمدند و از آنچه که (در خواب) دیده بودند و آنچه که تکذیب می‌کردند به او خبر دادند. پیامبرشان فرمود: همانا خداوند عزوجل اراده کرده است که به این وسیله حجت را برشما تمام کند. وقتیکه بمیرید، ارواحتان همین گونه می‌شود هر چند که به بدنهایتان بلا برسد (و بپوسد). ارواح به سوی عقاب (و دیدن نتیجه اعمال) میروند تا روزیکه بدنها برانگیخته شوند.

 




طبقه بندی: جزوه ی معرفت نفس و فطرت، 
نگارش در تاریخ پنجشنبه 24 شهریور 1390 توسط العبد العاصی | نظرات ()
درباره وبلاگ

سلام و رحمة الله.این وبلاگ در نظر دارد جزوه،فایل های صوتی،مطالب و سخنرانی های اخلاقی تربیتی بزرگان را در اختیار شیفتگان و سالکان سیر الی الله قرار دهد تا عاشقان حضرت حق با استفاده از مطالب تربیتی و رهنمودهای عارفانه ی بزرگان این راه را طی نمایند .وبلاگ علاوه بر این رهنمودها، مطالب ودرس های اخلاقی وعرفانی شاگردان آیت الله سعادت پرور را در اختیار علاقمندان قرار خواهد داد.ان شاءالله
التماس دعا
پست الکترونیک
تماس با مدیر
موضوعات
آخرین مطالب
جستجو
آرشیو مطالب
نظر سنجی
نظر شما در مورد این وبلاگ





نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

  نرم افزار مدیریت اطلاعات شهدا -ایثار