تبلیغات
ایها السالکین - درس اخلاق[جلسه ی اول]
قال رسول الله(ص):همانا من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده ام.

بسم الله الرحمن الرحیم

 

جلسه‌ای كه در خدمتتان خواهیم بود، شبیه جلسات اخلاقی نخواهد بود كه در سطح شهر می‌بینید. جلسات و روش‌های اخلاقی معمولاً به دو شكل هستند:

·  علمی: از تلقین و روش‌های روانشناسی استفاده می‌شود تا صفات خوبی را ملكه كند و صفات رذیله‌ای را از فرد دور كند. این نوع اخلاق، یك اخلاق خشك و بی‌روح می‌شود. اخلاقی كه ای بسا از آفت‌های نامرئی، آسیب می‌بیند؛ بدون آنكه خود انسان متوجه باشد.

·  عملی: بر اساس فطرت و شناخت حقیقت نفس، شروع می‌شود و روش تربیتی است كه نفس در اثر تربیت، رشد می‌كند و صفات، از آن بروز می‌كند؛ نه اینكه از بیرون تحمیل شود.

 

مبانی و احكام دینی هم بر همین معنا تقسیم می‌شوند: الف) عادت‌ها و تعصبات. ب) بینش درونی و معرفت باطنی و فطری. خود قرآن هم بر روش عملی، دستور اكید دارد.(جلسات بعد)

اخلاق و تدینی كه بر اساس فطرت نباشد، عبادتی است به خدای خیالی، مشابه اعراب جاهلی كه با دست خود، بت می‌تراشیدند و با ایمان راسخ برایش پرستش می‌كردند و محور زندگی و حاجت‌هایشان قرار می‌دادند.

سؤال متعجبانه‌ای كه مطرح می‌شود، این است كه:

چگونه اعراب جاهلی، اشتباه به این بزرگی می‌كردند كه آنچه را كه خود ساخته‌اند، اینگونه می‌پرستیدند؟!

در حالیكه ما هم همین كار را می‌كنیم؛ آنها از سنگ، بت می‌ساختند و ما در خیال و ذهن خود ساخنه‌ایم!!

ریشه اشكالات بزرگی مثل جبر و اختیار و عدل الهی و دعا و قضاوقدر و ... هم از همین اعتقاد به خدای خیالی است. وقتی كه خدایی است و من هستم، حتماً عقل چنین سؤالاتی می‌كند.

اشتباه از این جاست كه ما به خدای خیالی توجه داریم (خدایی است و منی هستم). و جواب صحیح، وقتی داده می‌شود كه خدایی را بپرستیم كه فطرت می‌شناسد.

 

آثار منفی دیگر چنین ایمانی (ایمان به خدای خیالی):[و فرق آن با خدای فطری]

·     بندگی خدای خیالی، بندگی خشك مقدسانه و بی‌روح و بی‌معناست.

·     بندگی خدای معرفت فطری، عبادتش بسیار لذت بخش، شیرین، معنی‌دار و تكامل بخش است.

 

علامت‌های این دو نوع ایمان:

·  در شق اول: هر چه عبادت بیشتر می‌شود، عجب هم بیشتر می‌شود. هر چه پاكیزگی و عمل به دستورات الهی بیشتر می‌شود، خودبرتربینی و توقعات از دیگران (من آدم مقدسی هستم و ارزش مرا نمی‌دانند!) و تحقیر دیگران (ببین چه كاری انجام می‌دهد، من دیگر این كارها را هرگز نمی‌كنم!) بیشتر می‌شود.

·  در شق دوم: انسان را به هیچی و ذلت و پستی خودش آگاه‌تر می‌كند. ذلت خودش را در خودش محسوس‌تر می‌كند و هر چه عبادت بیشتر می‌شود، نورانیت درونی قویتر می‌شود و با آن نور، حقیقت را بیشتر مشاهده می‌كند و در حركت خود، حقارت‌ها و پستی‌ها و كثافت‌های خود را بیشتر مشاهده می‌كند و طوری در خود فرو می‌رود كه جرأت این را هم ندارد كه كسی حتی او را بنده خدا هم به حساب بیاورد.

 

  فرق دیگر این دو نوع ایمان:

خداوند به صراحت می‌فرماید: آنچه شما به عنوان خدا توصیف می‌كنید، خلاف واقعیت است. پس مبنای زندگی‌تان باطل و پوچ است.

اما آیا محال است انسان، خدا را بشناسد؟ و یا اصلاً در این باره فكر نكنیم، نكند مشرك بشویم؟

یا اینكه نه؛ ممكن است انسان، خدا را بشناسد و به وصف خدا برسد و اتفاقاً آن توصیف ، صحیح هم باشد و حتی مورد امضای خدا هم قرار بگیرد.

بله؛ اگر كسی از راه تعقل، به صفات خدا بخواهد برسد، به كفر می‌رسد. اما منبع شناخت انسان، فقط قوه عقل نیست. اگر از راه دل باشد، نه تنها به كفر نمی‌كشد، بلكه به واقعیت‌های صفات خدا می‌‌رساند. خداوند در سوره «صافات»، در آیات «159 و 160» می‌فرماید: «سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ. إِلاَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ».

خود این آیه نشان می‌دهد كه درِ معرفت بسته نیست و امكان راه‌یابی به صفات الهی وجود دارد. چون خداوند در این آیه استثنا زده است.

البته ارزش عقل بالاست (بعداً بحث می‌شود) اما در مورد خدا و صفات او، منبع دیگری برای شناخت، لازم است كه با عقل، تقابل ندارد. این دو منبع، دو نورانیت‌های همجوار هستند؛ اما منبع، منبع دیگری است. از راه فطرت باید به خدا رسید.

فطرت، ما را به مرحله مخلَصین می‌رساند. مخلِص هم نمی‌تواند خدا را توصیف كند.

ریشه افراط و تفریط‌های ما به نام مذهب و دین، از این است كه خدای ما خیالی است و اعتدال در آن نیست. اما آنی كه حنیفاً است: یعنی پاك از هر گونه تندی و كندی و ...

راه فطری و بندگی، در ایمان به خدای فطری حنیف است و اینجا مستقیم است.

شبهه فكری را جواب گفتن، زیاد سودی ندارد. اگر فطرت شكوفا شود، بسیاری از سؤالات، بدون توجیه حل خواهد شد.

قرآن كارهای نیك كسانی را عمل صالح می‌گوید كه كارهایی را كه انجام می‌دهند، برخاسته از فطرت باشد؛ وگرنه یك مشت خیالبافی است؛ كار در خیال تو خوب است. سوره «كهف» آیات «103 و104»:

«قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالاً. الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ هُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعاً»

  

آن هم در حالیكه خیال می‌كنند كه آنها خیلی زیبا و جالب كار می‌كنند و خودشان را راضی می‌كنند كه چه عالی فلان كار را انجام می‌دهند. ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا: تلاششان گم شد، آن هم در همین حیات دنیا، چه برسد به آن دنیا!

كسی كه به خود رضایی رسید، دیگر راهش بسته شده، چون تا احساس درد نكند، دنبال درمان نمی‌رود.

سوره «روم» آیه «30»: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْها لا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُونَ»

 

 نكات:

·     نكته تكان دهنده این آیه این است كه این واقعیت را كه باید از راه فطرت به دین قیم رسید، بسیاری از مردم نمی‌دانند.

·     این علم دایره‌اش وسیعتر از منبع عقل است، اما آن را هم شامل می‌شود.

 

سؤال:  چرا این معرفت در دست عده معدودی افتاد؟ اگر این همه مهم بود، باید طوری می‌شد كه همه در این راه می‌افتادند، پس چرا نشد؟

اتفاقاً این سؤال ماست كه چه عواملی در تاریخ دخالت كرد و چه عواملی باعث شد كه به اینجا برسیم؟

اصلاً اشخاص كی هستند كه ما با تعداد آن‌ها، به ارزش علم برسیم؟! میلیون‌ها سال بود و این علم، در پرده غیب بود.

 

نشانه‌ای از ایمان فطری: «... أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى» (سبأ ، 46)

وقتی به دعای كمیلت 5000 نفر می‌آیند و با آخر صدا و هنر، آن را می‌خوانی، اگر دفعه بعد فقط 3 نفر آمد باز هم نباید حالت فرق كند. در تنهایی و شب هم نباید حالت فرق كند. وقتی به مراسم می‌روی و سر راه 10 نفر هم دهن‌كجی  و مسخره می‌كنند، نباید حالت فرق كند؛ وگرنه آن حالت بر مبنای خیالات و جوّ است.

 

یس (22): «وَ ما لِیَ لا أَعْبُدُ الَّذِی فَطَرَنِی وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»

v  كسی كه به فطرت رسید، دیگر نمی‌تواند خدا را عبادت نكند.




طبقه بندی: جزوه ی معرفت نفس و فطرت، 
نگارش در تاریخ چهارشنبه 16 شهریور 1390 توسط العبد العاصی | نظرات ()
درباره وبلاگ

سلام و رحمة الله.این وبلاگ در نظر دارد جزوه،فایل های صوتی،مطالب و سخنرانی های اخلاقی تربیتی بزرگان را در اختیار شیفتگان و سالکان سیر الی الله قرار دهد تا عاشقان حضرت حق با استفاده از مطالب تربیتی و رهنمودهای عارفانه ی بزرگان این راه را طی نمایند .وبلاگ علاوه بر این رهنمودها، مطالب ودرس های اخلاقی وعرفانی شاگردان آیت الله سعادت پرور را در اختیار علاقمندان قرار خواهد داد.ان شاءالله
التماس دعا
پست الکترونیک
تماس با مدیر
موضوعات
آخرین مطالب
جستجو
آرشیو مطالب
نظر سنجی
نظر شما در مورد این وبلاگ





نویسندگان
صفحات جانبی
پیوند ها
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

  نرم افزار مدیریت اطلاعات شهدا -ایثار